Kredi & Mizan
Kredi için banka hangi belgeleri ister? Tam liste
Ticari kredi başvurusunda bankanın isteyeceği belgelerin kategori kategori tam listesi: mali tablolardan teminata, vergi evrakından banka hareketlerine — ve her birinin neden istendiği.
Kredi başvurusunun yarısı ikna, yarısı evrak işidir. Eksik ya da tutarsız bir dosya, en sağlam firmanın bile sürecini uzatır — hatta baştan olumsuza çevirir. İyi haber şu: bankaların istediği belgeler büyük ölçüde standarttır. Bu listeyi başvurudan önce hazırlarsanız hem zaman kazanır hem de bankacıya "işini bilen, düzenli firma" izlenimi verirsiniz.
Aşağıda ticari kredi başvurusunda en sık istenen belgeleri kategori kategori topladık. (Banka ve kredi türüne göre liste kısalıp uzayabilir; yatırım kredisi, nakit kredi ya da teminat mektubu için ek belgeler gerekebilir.)
1) Kimlik ve yetki belgeleri
Bankanın "kiminle, hangi yetkiyle muhatap olduğunu" netleştiren belgeler:
- Ticaret sicil gazetesi / faaliyet belgesi — firmanın kuruluşu, unvanı, adresi.
- İmza sirküleri — kredi sözleşmesini kimin imzalamaya yetkili olduğu.
- Vergi levhası — vergi kimliği ve faaliyet kodu.
- Ortaklık yapısı — ortaklar ve payları (özellikle KOBİ'lerde ortakların kefaleti istenebilir).
2) Mali tablolar — dosyanın kalbi
Kredi kararının üzerine kurulduğu belgeler bunlardır:
- Güncel ara mizan — "şu an" fotoğrafı.
- Son dönem kesin mizanı — kapanmış dönemin nihai sonucu.
- Son 1–2 yılın bilançosu ve gelir tablosu — trend görmek için.
- Kurumlar vergisi beyannamesi ve ekleri — mali tabloların resmî, beyan edilmiş hâli.
Bankacı burada tutarlılık arar: mizan denk mi, beyanname ile mali tablolar uyuşuyor mu, yıllar arası trend mantıklı mı? Mizanınızı göndermeden önce bankacının neye baktığını ve 5 dakikalık kontrol listesini gözden geçirmeniz, sürpriz yaşamanızı önler.
3) Vergi ve resmi yükümlülükler
- KDV ve geçici vergi beyannameleri — ciro ve faaliyetin beyanla doğrulanması.
- Vergi borcu yoktur / yapılandırma belgesi — kamuya borç durumu.
- SGK borcu durumu — prim borcu olup olmadığı.
Vergi ve SGK'ya yüklü, yapılandırılmamış borç, çoğu bankada doğrudan olumsuz sinyaldir.
4) Banka ilişkisi ve risk bilgileri
- Banka hesap hareketleri / ekstreleri — gerçek nakit akışını gösterir.
- Mevcut kredi ve limit durumu — diğer bankalardaki borç ve kullanım.
- Çek / senet bilgileri — ödeme davranışı ve portföy.
- Findeks / Memzuç — bankanın kendisi de çeker ama sizin önceden kontrol etmeniz büyük avantaj (kredi notu yazımız).
5) Teminat belgeleri
Kredinin güvencesini oluşturan belgeler — kredi türüne göre değişir:
- Gayrimenkul için tapu ve ekspertiz raporu
- Kefalet veriliyorsa kefillerin gelir/varlık belgeleri
- Çek portföyü (teminata verilecek müşteri çekleri)
Yatırım/proje kredisi başvuruyorsanız ayrıca fizibilite raporu, proforma faturalar ve yatırım planı istenir.
Üç pratik ipucu
Belgeleri hazırlarken en çok vakit mali tablolar tarafında kaybedilir; çünkü sorun çoğu zaman eksik evrak değil, evrakın anlattığı hikâyedir. Mizanınızı yüklediğinizde zayıf noktaları önceden görürseniz, bankaya hem eksiksiz hem de güçlü bir dosyayla gidersiniz.
Sıkça sorulan sorular
Her banka aynı belgeleri mi ister?
Çekirdek liste (mali tablolar, kimlik/yetki, vergi durumu) benzerdir. Kredi türüne ve bankaya göre ek belgeler (teminat, proje, fizibilite) değişir. Başvuru öncesi ilgili şubeden güncel listeyi almak en doğrusu.
Mizanı mı bilançoyu mu istiyorlar?
Genelde ikisini birden: güncel ara mizanı ve son dönem bilanço/gelir tablosunu. Mizan daha güncel fotoğrafı, bilanço yasal formatlı özeti verir.
Vergi borcum varsa kredi alamaz mıyım?
Yapılandırılmamış, yüklü bir kamu borcu olumsuz etkiler. Yapılandırma belgesi ya da borcun kapatılması çoğu zaman şart koşulur.
Belgeler ne kadar güncel olmalı?
Mali tablolar mümkün olan en güncel dönemi yansıtmalı (çoğu banka son ara mizanı ister). Çok eski bir mizan, firmanın bugünkü durumunu göstermediği için kabul görmez.